Digital Fragmenta Historicorum Graecorum (DFHG)

DFHG URN Retriever

LIBER OCTAVUS

A TRAJANO USQUE AD CONSTANTINUM MAGNUM. 98-306 P.C. PHILO BYBLIUS. ASPASIUS BYBLIUS. FAVORINUS ARELATENSIS. HADRIANUS CAESAR. ARRIANUS NICOMEDENSIS. PHLEGON TRALLIANUS. CEPHALION. NICANOR ALEXANDRINUS. TELEPHUS PERGAMENUS. [JASON ARGIVUS.] CHARAX PERGAMENUS. CREPEREIUS CALPURNIANUS. CALLIMORPHUS. ANTIOCHIANUS. DEMETRIUS SAGALASSENSIS. [AMYNTIANUS.] DAMOPHILUS BITHYNUS. CHRYSEROS. ATHENAEUS NAUCRATITA. JUDAS. SEVERUS IMPERATOR. ASINIUS QUADRATUS. NICAGORAS ATHENIENSIS. LUPERCUS BERYTIUS. CALLINICUS. EPHORUS CUMANUS. NICOSTRATUS TRAPEZUNTIUS. NICOMACHUS. CALLICRATES TYRIUS. THEOCLES. ZENOBIA. PORPHYRIUS TYRIUS. DEXIPPUS ATHENIENSIS. EUSEBIUS. ONESIMUS.
611

PHLEGON TRALLIANUS

611

PHLEGONTIS TRALLIANI FRAGMENTA

ΠΕΡΙ ΘΑΥΜΑΣΙΩΝ

30.
** εἰς τὸν ξενῶνα προσπορεύεται ταῖς θύραις καὶ καιομένου τοῦ λύχνου καθημένην ἔδεν τὴν ἄνθρωπον παρὰ τῷ Μαχάτῃ· οὐκ ἔτι δὲ καρτερήσασα πλείονα χρόνον διὰ τὸ θαυμαστὸν τῆς φαντασίας τρέχει πρὸς τὴν μητέρα καὶ βοήσασα μεγάλῃ τῇ φωνῇ, Χαριτοῖ καὶ Δημόστρατε, ᾤετο δεῖν ἀναστάντας ἐπὶ τὴν θυγατέρα αὐτοὺς μετ ̓ αὐτῆς πορεύεσθαι· πεφηνέναι γὰρ ζῶσαν, εἶναί τε μετὰ τοῦ ξένου διά τινα θείαν βούλησιν ἐν τῷ ξενῶνι. Τῆς δὲ Χαριτοῦς παράδοξον λόγον ἀκουούσης συνέβη τὴν ψυχὴν τὸ μὲν πρῶτον ἐκπλαγῆ γενομένην ἐκλυθῆναι διὰ τὸ μέγεθος τῆς ἀγγελίας καὶ διὰ τὴν ταραχὴν τῆς τροφοῦ, μετὰ μικρὸν δὲ μνησθεῖσαν τῆς θυγατρὸς κλαίειν, τὰ δὲ ἔσχατα καταγνῶναι τῆς πρεσβύτιδος μανίαν, κελεύειν τε ἀπαλλάττεσθαι ἀπ ̓ αὐτῆς ταχέως. Ὀνειδιζούσης δὲ τῆς τροφοῦ καὶ λέγούσης μετὰ παρρησίας, ὡς μὲν φρονεῖ τε καὶ ὑγιής ἐστιν, δὲ δι ̓ ὄκνον οὐ βούλοιτο τὴν ἰδίαν θυγατέρα ἰδεῖν, μόλις Χαριτὼ τὰ μὲν βιασθεῖσα ὑπὸ τῆς τροφοῦ, τὰ δὲ εἰδῆσαι βουλομένη τὸ συμβεβηκὸς παραγίνεται πρὸς τὰς θύρας τοῦ ξενῶνος· διὰ [δὲ] τὸ γεγονέναι πλείονα χρόνον, ὡς ἂν δευτέρας ἀγγελίας (num ὡς ἂν ὥρας δευτέρας ἀπὸ τῆς ἀγγ.?) συντετελεσμένης, ὀψέ ποτε ἧκεν Χαριτώ. Διὸ συνέβαινεν ἐκείνους μὲν ἤδη ἀναπαύεσθαι. Ἀνακύψασα δ ̓ οὖν μήτηρ τὰ μὲν ἱμάτια καὶ τὸν τύπον τῆς ὄψεως ἐνόμιζεν ἐπιγινώσκειν, τὴν δὲ ἀλήθειαν ἐξετάσαι κατ ̓ οὐδένα τρόπον δυναμένη τὴν ἡσυχίαν ᾤετο δεῖν ἔχειν· πρωὶ γὰρ ἤλπιζεν ἀναστᾶσα καταλήψεσθαι τὴν ἄνθρωπον· ἐὰν δὲ ὑστερήσῃ, διερωτήσειν τὸν Μαχάτην περὶ πάντων· οὐ γὰρ ἄν ποτε ψεύσασθαι τηλικαύτην πρᾶξιν ἐρωτώμενον αὐτόν· διόπερ σιωπήσασα ἀπῆλθεν. Ὄρθρου δὲ γενομένου τὴν μὲν εἴτε διὰ θείαν βούλησιν εἴτε κατ ̓ αὐτοματισμὸν λαθοῦσαν ἀπελθεῖν συνέβη, τὴν δὲ παραγινομένην διὰ τὴν ἀπόλυσιν δυσφορεῖν· τῷ νεανίσκῳ δὲ τῷ ξένῳ πάντα ἐξ ἀρχῆς ἐξηγησαμένην ἀξιοῦν περὶ τὰ γόνατα περιπλεκομένην τοῦ Μαχάτου τὴν ἀλήθειαν εἰπεῖν μηδὲν ἀποκρυψάμενον. δὲ νεανίσκος ἀγωνιάσας τὴν ἀρχὴν μὲν διεταράχθη, μόλις δέ ποτε τὸ ὄνομα διεσάφησεν, ὅτι Φιλίννιον εἴη· καὶ τὴν ἀρχὴν διηγήσατο τῆς εἰσόδου, καὶ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῆς ἐδήλωσεν ὡς ἥκει (ὡς εἶχεν Leopardi), ὅτι λάθρα τῶν γεννησάντων ἔφη παραγίνεσθαι πρὸς αὐτὸν, τά τε ὑπολελειμμένα ὑπὸ τῆς ἀνθρώπου, βουλόμενος ποιῆσαι τὸ πρᾶγμα πιστὸν, ἀνοίξας τὸν ῥίσκον, ἐξαιρεῖ, τόν τε δακτύλιον τὸν χρυσοῦν ὃν ἔλαβε παρ ̓ αὐτῆς καὶ τὴν στηθοδεσμίδα ἣν ἀπολελοίπει τῇ πρότερον νυκτί. Ὡς δὲ εἶδεν Χαριτὼ τηλικαῦτα σημεῖα, ἀναβοᾷ καὶ διαρρήξασα ἑαυτῆς τά τε ἐνδύματα καὶ τὸ ἱμάτιον, ἀπό τε τῆς κεφαλῆς ῥίψασα τὸν κεκρύφαλον, πεσοῦσά τε εἰς τὴν γῆν καὶ περιχυθεῖσα τοῖς γνωρίσμασιν ἐξ ἀρχῆς ἐποίει τὸ πένθος. Θεωρῶν δὲ ξένος τὸ γινόμενον καὶ πάντας ὄντας ὑπερπαθεῖς καὶ θρηνοῦντας, ὡσανεὶ νῦν μέλλοντας κατορύττειν τὴν ἄνθρωπον, συνεχεῖτο καὶ παρεκάλει δεόμενος παύσασθαι, ἐπαγγελλόμενος ἐὰν παραγένηται δείξειν αὐτήν. δὲ πεισθεῖσα καὶ ἐντειλαμένη αὐτῷ φροντίσαι μὴ παρέργως τῶν ἐπηγγελμέ· νων ἀπελύθη πρὸς αὑτήν. Νυκτὸς δὲ ἐπιγενομένης καὶ τῆς ὥρας οὔσης, καθ ̓ ἣν Φιλίννιον εἰώθει παραγίνεσθαι πρὸς αὐτὸν, οἱ μὲν προσετήρουν εἰδῆσαι θέλοντες τὴν ἄφιξιν· δὲ ἦκεν. Εἰσελθούσης δὲ κατὰ τὸν εἰθισμένον καιρὸν καὶ καθεζομένης ἐπὶ τὴν κλίνην οὐδὲν προσποιηθεὶς Μαχάτης, ἐξετάσα δὲ τὸ πρᾶγμα βουλόμενος, τὸ πλέον οὐ πιστεύων, εἰ νεκρᾷ πλησιάζοι οὔτως ἐπιμελῶς παραγινομένῃ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν, ἔτι δὲ δειπνούσης μετ ̓ αὐτοῦ καὶ συμπινούσης, ἀπίστως εἶχεν οἷς ἐκεῖνοι προήγγειλαν· ᾤετο δὴ νεκρορύκτας τινὰς διωρυχέναι τὸν τάφον καὶ πεπρακέναι τὰ ἱμάτια καὶ τὰ χρύσια τῷ πατρὶ τῆς ἀνθρώπου. Βουλόμενος οὖν τὴν ἀκρίβειαν εἰδῆσαι, πέμπει τοὺς παῖδας λάθρα καλοῦντας αὐτούς. Ταχέως δὲ παραγενομένων τοῦ τε Δημοστράτου καὶ τῆς Χαριτοῦς, ἰδόντων τε αὐτὴν καὶ γενομένων τὸ μὲν πρῶτον ἀφώνων τε καὶ ἐκπλαγῶν διὰ τὸ παράδοξον τῆς ὄψεως, ὕστερον δὲ ἀναβοησάντων μέγα καὶ περιπεσόντων τῇ θυγατρὶ, τότε Φιλίννιον τοσαῦτ ̓ εἶπεν αὐτοῖς·» μῆτερ καὶ πάτερ, ὡς ἀδίκως ἐφθονήσατέ μοι μετὰ τοῦ ξένου ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας γενέσθαι ἐν τῇ πατρῴᾳ οἰκίᾳ λυποῦσαν οὐδέν· τοιγαροῦν ὑμεῖς μὲν πενθήσετε ἐξ ἀρχῆς διὰ τὴν πολυπραγμοσύνην, ἐγὼ δὲ ἄπειμι πάλιν εἰς τὸν διατεταγμένον τόπον· οὐ γὰρ ἄνευ θείας βουλήσεως ἦλθον εἰς ταῦτα. «Τοσαῦτα εἰποῦσα παραχρῆμα ἐγένετο νεκρὰ, ἐξετέτατό τε ἐπὶ τῆς κλίνης ἐμφανὲς τὸ σῶμα. Τῆς δὲ μητρὸς περιχυθείσης καὶ τοῦ πατρὸς περὶ αὐτὴν καὶ θορύβου πολλοῦ κατὰ τὴν οἰκίαν γενομένου διὰ τὸ πάθος, ὡς ἀνηκέστου γεγονότος θεάματος, ἅμα τε ἀπίστου συμπτώματος, ταχέως ἐγένετο διὰ πόλεως τὸ πρᾶγμα περιβόητον καί μοι προσηγγέλη. Τὴν μὲν οὖν νύκτα ἐκείνην διακατέσχον ἐγὼ τοὺς ὄχλους ἀθροιζομένους ἐπὶ τὴν οἰκίαν, εὐλαβηθεὶς μή τις εἴη νεωτερισμὸς διαδεδομένης τοιαύτης φήμης. Ὄρθρου δὲ βαθέος πλῆρες ἦν τὸ θέατρον. Ῥηθέντων δὲ πάντων κατὰ μέρος ἔδοξε πρῶτον εἰσελθεῖν ἐπὶ τὸν τάφον ἡμᾶς καὶ ἀνοίξαντας εἰδῆσαι, πότερον εἴη τὸ σῶμα ἐπὶ τῆς κλίνης κενὸν τόπον εὑρήσομεν· οὐδὲ γὰρ ἑξάμηνος ἐγεγόνει τῷ θανάτῳ τῆς ἀνθρώπου. Ἀνοιχθείσης δὲ ὑφ ̓ ἡμῶν τῆς καμάρας, εἰς ἣν πάντες οἱ οἰκεῖοι μεταλλάσσοντες ἐτίθεντο, ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων κλινῶν ἐφάνη τὰ σώματα κείμενα, τῶν δὲ παλαίτερον τετελευτηκότων τὰ ὀστᾶ, ἐπὶ μόνης δὲ ἧς Φιλίννιον ἐτέθη καὶ συνέβη ταφῆναι εὕρομεν ἐπικείμενον τὸν δακτύλιον τὸν σιδηροῦν, ὃς ἦν τοῦ ξένου, καὶ τὸ χρυσόκλυστον ποτήριον, ἅπερ ἔλαβε παρὰ τοῦ Μαχάτου τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν. Θαυμάσαντες δὲ καὶ ἐκπλαγέντες εὐθέως παρεγενόμεθα πρὸς τὸν Δημόστρατον εἰς τὸν ξενῶνα ὀψόμενοι τὴν νεκρὰν, εἰ κατ ̓ ἀλήθειαν ἐμφανής ἐστιν. Ἰδόντες δὲ χαμαὶ κειμένην εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἠθροιζόμεθα· τὰ γὰρ γεγονότα μεγάλα τε ἦν καὶ ἄπιστα. Θορύβου δὲ ὄντος νεανικοῦ κατὰ τὴν ἐκκλησίαν καὶ σχεδὸν οὐδενὸς δυναμένου κρῖναι τὰ πράγματα, πρῶτος Ὕλλος, νομιζόμενος παρ ̓ ἡμῖν οὐ μόνον μάντις ἄριστος, ἀλλὰ καὶ οἰωνοσκόπος κομψὸς εἶναι, τά τε ἄλλα συνεωρακὼς ἐν τῇ τέχνῃ περιττῶς, ἀναστὰς ἐκέλευεν τὴν μὲν ἄνθρωπον κατακαίειν ἐκτὸς ὁρίων (οὐ γὰρ συμφέρειν ἔτι ταύτην ἐντὸς ὁρίων τεθῆναι εἰς γῆν), ἀποτροπιάσασθαι δὲ Ἑρμῆν χθόνιον καὶ Εὐμενίδας, εἶτα οὕτω περικαθαίρεσθαι πάντας, ἁγνίσαι δὲ καὶ τὰ ἱερὰ καὶ ὅσα θεοῖς χθονίοις νομίζεται ποιῆσαι συνέτασσεν. Ἐμοί τε ἰδίᾳ εἶπε περὶ τοῦ βασιλέως καὶ τῶν πραγμάτων, θύειν τε Ἐρμῇ, Διί τε Ξενίῳ καὶ Ἄρει, καὶ συντελεῖν ταῦτα μὴ παρέργως. Ταῦτα δὲ ἀποφηναμένου τούτου τὸ μὲν συνταχθὲν ἡμεῖς ἐπράττομεν, δὲ ξένος Μαχάτης, πρὸς ὃν παρεγίνετο τὸ φάσμα, ὑπ ̓ ἀθυμίας ἑαυτὸν ἐξήγατε τοῦ ζῆν. Ἐὰν οὖν σοι φαίνηται περὶ τούτων γράφειν τῷ βασιλεῖ, ἐπίστειλον κἀμοὶ, ἵνα καὶ τῶν σωμάτων τινὰ τῶν ἱστορούντων τὰ κατὰ μέρος ἐξαποστείλω σοι. Ἔρρωσο.
30. ** per fores in diversorium exit: et ardente lucerna, videt illam sedentem apud Machaten. Neque diutius se continens, ob spectri miraculum, ad matrem accurrit, magnaque vociferatione inclamans, Charito et Demostrate, surgere eos jussit, secumque ad filiam accedere. Hanc enim sibi vivam esse visam, et dei cujusdam voluntate esse in diversorio cum hospite. Charito, quum sermonem incredibilem audivisset, prineipio nuncii magnitudine et tumuituratione nutricis consternata, animi est passa deliquium: mox filiae recordata, flevit: tandem insanire nutricem dixit, atque abire jussit celeriter. Nutrice vero ipsi exprobrante, quod prae ignavia suam filiam videre negligeret (nam se quidem sanam esse, atque animo sibl constare), aegre tandem Charito partim a nutrice coacta, partim videre cupiens quid rei accidisset, ad fores hospitii se confert: idque sero, quod multum effluxisset temporis, dum secundus nuntius perfertur (sive et secunda jam hora a primo nuntio exacta esset). Quo factum est ut illi jam quiescerent. Mater igitur contuita, vestes quidem et lineamenta vultus visa sibi est agnoscere. Quum autem nulla esset veritatis rei perscrutandae ratio, quiescendum sibi dei quodam nutu sive casu aliquo, abiens fefellit. Mater autem, quum advenisset, aegre admodum tulit, quod eam non offenderet: adolescenti autem, et hospiti, re tota ab initio exposita, genua amplexa Machatae, hominem obsecra vit, ut nihil occultans veritatem proderet. Adolescens, animo anxius, initio quidem perturbari, vixque demum nomen edere, esse eam inquiens Phillnnium: tum principium introitus exponere, et mulieris cupiditatem, quae se clam parentes ad ipsum venire dixisset. Utque rei fidem faceret, quae ab ea fuerant relicta, aperto risco protulit, annulum quem ab ea acceperat aureum, et fasciolam pectoralem, quam superiore nocte reliquerat. Charito ubi tanta vidit sigua, exclamavit; scissisque vestibus, et vitta a capite projecta, in terram concidit, indiciisque circumfusa luctum ab initio repitiit. Hospes ista cernens, quum omnes in summo essent moerore ac lamentarentur, quasi nunc sepelienda ipsis Charito esset: animo conturbato consolari eam coepit, ut finem ejulandi faceret rogans, promettensque illam, si rediret, ei monstraturum: quibus Charito mota verbis, mandato, ut operam daret diligenter, quo promissa impleret, domum abiit. Ut nox facta est, et hora appetiit, qua Philinnium solebat ad ipsum ventitare, exspectarunt sane illi adventum: ipsa autem venit. Quae quum consueto tempore esset ingressa, et in lecto consedisset, Machates nihil prae se ferens, rem modo ipsam explorare cupiens, praesertim ut qui nequaquam crederet se cum mortua rem habere, quae tam accurate eodem temporis articulo ad se veniret, ad haec etiam secum ederet atque biberet: itaque etiam iis fidem non haberet, quae ab illis narrabantur, putaretque quosdam eorum, qui mortuos effodere solent, effosso seputcro vestes et aureum mundum patri puellae vendidisse. Cupiens ergo rem certo perspicere, pueros occulte mittit accitum eos. Quum autem confestim venissent Demostratus et Charito, vidissentque ipsam, et primo quidem muti ac consternati adstitissent, admirabili spectaculo attoniti, deinde autem magnum sustulissent clamorem, et filiam fuissent circumplexi, ibi tum Philinnium haec eis dixit: «O mater et pater, quam injuste invidistis mihi, ut cum hospite essem per triduum in domo paterna, absque ulio maleficio. Proinde vos denuo lugebitis, propter vestram curiositatem: ego autem rursum abeo ad locum mihi designatum; non enim absque divina voluntate huc veni.» Haec locuta, fuit illico mortua, corpusque ejus conspicuum per lectum est extensum. Matre autem circumfusa, ac patre, cadaveri, magnoque coorto tummltu in aedibus atque ejulatu ob istam rem, quum et immedicabile spectaculum accidisset et incredibilis casus: statim fama rei urbem hominum, quae ad aedes eas confluxerat, distinui, veritus ne quid novarum rerum tentaretur, tali fama dissipata. Summo mane refertum hominibus fuit theatrum; omnibus singulatim narratis, placuit ut primo omnium iremus ad sepulcrum, eoque aperto videremus, cadaverne in sandapila esset, an vero vacuum locum inveniremus: nondum enim sex menses a morte mulerculae elapsi erant. Postquam aperuimus cameram, in quam omnes istius familiae defuncti reponebantur, aliis quidem in culcitris conspeximus cadavera sita, et ossa eorum qui ante spatium temporis longius fuerant mortui in ea sola, in quam reposita et sepulta fuerat Philinnium, invenimus jacentem annulum ferreum, qui fuerat hospitis, et poculum inauratum, quae illa primo die a Machate acceperat. Admirati atque stupentes prae admiratione, statim ad Demostratum in diversorium nos contulimus, ut videremus an re vera cadaver mulieris conspiceretur. Quod quum videssemus humi jacere, in concionem convenimus: nam et magna erant quae evenerant, et incredibilia. Quum autem in concione tumultus exsisteret ingens, ac nemo fere negotium dijudicare posset; primus Hyllus, qui apud nos non ariolus modo optimus, sed et augur praeclarus habebatur, atque in arte divinandi abunde omnia habebat perspecta, surgens, mulieris cadaver jussit extra fines sepeliri (neque enim conducere ut iterum intra eos in terram deponatur); Mercurium vero terrestrem et Furias placari; tum omnes purgari, lustrari etiam sacra, et justa fieri diis Manibus, mandavit. Mihique privatim praecepit, ut pro imperatore et republica rem sacram facerem Mercurio, Jovi Hospitali ac marti, eaque accurate conficerem. Haec illo effato, nos quod jusserat exsecuti sumus. Machates autem ille hospes, ad quem spectrum commearat, prae moerore mortem sibi conscivit. Proinde si statureis hac de re ad imperatorem scribere, significa id per litteras mihi, ut etiam quosdam eorum, qui singula perlustrarunt, ad te mittam. Vale. «Narrationis caput deest. Videtur summa haec esse: Philinnium, Demostrati et Charitus filiam, clam cum hospite Machata etiam vita functam consuevisse, idque nutricem deprehendisse.» Xyland.

DFHG URN Retriever

The DFHG URN retriever is a tool for retrieving and citing passages and words in the Greek texts Fragmenta Historicorum Graecorum by typing the corresponding URN.

For example:

  1. Hellanicus fr. 1
    urn:lofts:fhg.1.hellanicus.hellanici_fragmenta.phoronis:1
  2. The citation of the beginning of Hellanicus fr. 1 (Ἑλλάνικος ὁ Λέσβιος τοὺς Τυῤῥηνούς φησι, Πελασγοὺς πρότερον καλουμένους, ἐπειδὴ κατῴκησαν ἐν Ἰταλίᾳ, παραλαβεῖν ἣν ἔχουσι προσηγορίαν)
    urn:lofts:fhg.1.hellanicus.hellanici_fragmenta.phoronis:1@ἑλλάνικος[1]-προσηγορίαν[1]

DFHG Project     Creative Commons License