Digital Fragmenta Historicorum Graecorum (DFHG)

DFHG URN Retriever

320

THEOPOMPUS

320

THEOPOMPI FRAGMENTA

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΣΥΛΗΘΕΝΤΩΝ ΕΚ ΔΕΛΦΩΝ ΧΡΗΜΑΤΩΝ

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΣΥΛΗΘΕΝΤΩΝ ΕΚ ΔΕΛΦΩΝ ΧΡΗΜΑΤΩΝ
LIBER XLIX
THEOPOMPI FRAGMENTA

249.

p. 320

Athenaeus IV, p. 166, F; 167 A, B, C:Περὶ δὲ τῆς ἀσωτίας καὶ τοῦ βίου Φιλίππου, καὶ τῶν ἑταίρων αὐτοῦ ἐν τῇ τεσσαρακοστῇ ἐνάτῃ τῶν Ἱστοριῶν Θεόπομπος τάδε γράφει· «Φίλιππος ἐπεὶ ἐγκρατὴς πολλῶν ἐγένετο χρημάτων, οὐκ ἀνάλωσεν αὐτὰ ταχέως, ἀλλ ̓ ἐξέβαλε καὶ ἔῤῥιψε, πάντων ἀνθρώπων κάκιστος ὢν οἰκονόμος οὐ μόνον αὐτὸς, ἀλλὰ καὶ οἱ περὶ αὐτόν. Ἁπλῶς γὰρ οὐδεὶς αὐτῶν ἠπίστατο ζῇν ὀρθῶς οὐδὲ σωφρόνως οἰκεῖν οἰκίαν. Τοῦ δ ̓ αὐτὸς αἴτιος ἦν, ἄπληστος καὶ πολυτελὴς ὢν, προχείρως ἅπαντα ποιῶν καὶ κτώμενος καὶ διδούς· στρατιώτης γὰρ ὢν λογίζεσθαι τὰ προσιόντα καὶ τἀναλισκόγὰρ ὢν λογίζεσθαι τὰ προσιόντα καὶ τἀναλισκόμενα δι ̓ ἀσχολίαν οὐκ ἠδύνατο. Ἔπειτα δ ̓ οἱ ἑταῖροι αὐτοῦ ἐκ πολλῶν τόπων ἦσαν συνεῤῥυηκότες· οἱ μὲν γὰρ ἐξ αὐτῆς τῆς χώρας, οἱ δ ̓ ἐκ Θετταλίας, οἱ δὲ ἐκ τῆς ἄλλης Ἑλλάδος, οὐκ ἀριστίνδην ἐξειλεγμένοι, (Idem ibid. et Polybius VIII, 11:) ἀλλ ̓ εἴ τις ἦν ἐν τοῖς Ἕλλησιν τοῖς βαρβάροις λάσταυρος, βδελυρὸς, θρασὺς τὸν τρόπον, οὗτοι σχεδὸν ἅπαντες εἰς Μακεδονίαν ἀθροισθέντες ἑταῖροι Φιλίππου προσηγορεύοντο. Εἰ δὲ μὴ καὶ τοιοῦτός τις ἐληλύθει, ὑπὸ τοῦ βίου καὶ τῆς διαίτης τῆς Μακεδονικῆς ταχέως ἐκείνοις ὅμοιος ἐγίνετο. Τὰ μὲν γὰρ οἱ πόλεμοι καὶ αἱ στρατεῖαι καὶ αἱ πολυτέλειαι θρασεῖς αὐτοὺς εἶναι προετρέποντο, καὶ ζῇν μὴ κοσμίως, ἀλλ ̓ ἀσώτως καὶ τοῖς λῃσταῖς παραπλησίως. De luxuria et vitae ratione Philippi atque etus sodalium, nono et quadragesimo Historiarum libro haec Theopompus scribit: «Philippus, postquam multae pecuniae compos factus est, non expendit eam celeriter, sed abjecit et profudit, omnium hominum pessimus administrator rei familiaris non modo ipse, sed et hi quibuscum vivebat. Nullus enim eorum, citra exceptionem, recte vivere noverat, aut domum moderate regere. Cujus rei ipse rex caussa fuit: qui quum inexplebilis et sumtuosus esset, quidquid faceret, id temere agebat, sive pecu nias cogeret, sive erogaret. Nam miles quum esset, otium sibi sumere non potuit ad subducendas redituum et expensorum rationes. Praeterea familiariter utebatur hominibus, qui quibuslibet ex locis confluxerant: ahi enim ex illa ipsa regione, alii vero e Thessalia, alii ex reliqua Graecia, non pro generis nobilitate aut pro virtutis merito selecti: sed si quis erat, sive inter Graecos, sive inter barbaros, lascivus aut flagitiosus, aut moribus effrenis, hi fere omnes in Macedoniam confluentes, sodales Philippi appellabantur. Si quis vero moribus non tam perversis ad eum venisset, per vitae rationem Macedonicam brevi illorum similis evadebat. Nam bella et expeditiones et ingentes sumtus, ad audaciam eos et vitae immodestiam, luxuriosamque et latronum vitae similem instigabant.
THEOPOMPI FRAGMENTA

249.

p. 320

(Αthenaeus VI, p. 260, D, E, F; 261 A., Polyb. Ibid.:)Καθόλου γὰρ Φίλιππος τοὺς μὲν κοσμίους τὰ ἤθη καὶ τοὺς τῶν ἐδίων ἐπιμελουμένους ἀπεδοκίμαζε· τοὺς δὲ πολυτελεῖς καὶ ζῶντας ἐν κύβοις καὶ πότοις, ἐπαινῶν ἐτίμα. Τοιγαροῦν οὐ μόνον αὐτοὺς τοιαῦτ ̓ ἔχειν παρεσκεύαζεν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἄλλης ἀδικίας καὶ βδελυρίας ἀθλητὰς ἐποίησε. Τί γὰρ τῶν καλῶν καὶ σπουδαίων οὐκ ἀπῆν; οὐχ οἱ μὲν ξυρούμενοι καὶ λεαινόμενοι διετέλουν ἄνδρες ὄντες, οἱ δ ̓ ἀλλήλοις ἐτόλμων ἐπανίστασθαι πώγωνας ἔχουσι; Καὶ περιήγοντο μὲν δύο καὶ τρεῖς ἑταιρουμένους, αὐτοὶ δὲ τὰς αὐτὰς ἐκείνοις χρήσεις ἑτέροις παρεῖχον· ὅθεν δικαίως δικαίως ἄν τις αὐτοὺς οὐχ ἑταίρους ἀλλ ̓ ἑταίρας ὑπέλαβεν, οὐδὲ στρατιώτας ἀλλὰ χαμαιτύπας προσηγόρευσεν. Ἀνδροφόνοι γὰρ τὴν φύσιν ὄντες, ἀνδρόπορνοι τὸν τρόπον ἦσαν. Πρὸς δὲ τούτοις ἀντὶ μὲν τοῦ νήφειν τὸ μεθύειν ἀγάπων, ἀντὶ δὲ τοῦ κοσμίως ζῇν ἁρπάζειν καὶ φονεύειν ἐζήτουν. Καὶ τὸ μὲν ἀληθεύειν καὶ ταῖς ὁμολογίαις ἐμμένειν οὐκ οἰκεῖον αὑτῶν ἐνόμιζον, τὸ δ ̓ ἐπιορκεῖν καὶ φενακίζειν ἐν τῷ σεμνοτάτῳ ὑπελάμβανον. Καὶ τῶν μὲν ὑπαρχόντων ἠμέλουν, τῶν δὲ ἀπόντων ἐπεθύμουν καὶ ταῦτα μέρος τί τῆς Εὐρώπης ἔχοντες; Οἴομαι γὰρ τοὺς ἑταίρους οὐ πλείονας ὄντας κατ ̓ ἐκεῖνον τὸν χρόνον ὀκτακοσίων, οὐκ ἐλάττω καρπίζεσθαι γῆν μυρίους τῶν Ἑλλήνων, τοὺς τὴν ἀρίστην καὶ πλείστην χώραν κεκτημένους. (Polybius ibid.:) Ἁπλῶς δ ̓ εἰπεῖν, Ἵνα παύσωμαι μακρολογῶν, ἄλλως τε καὶ τοσούτων μοι πραγμάτων ἐπικεχυμένων, ἡγοῦμαι τοιαῦτα θηρία γεγονέναι, καὶ τοιοῦτον τρόπον τοὺς φίλους καὶ τοὺς ἑταίρους Φιλίππου προσαγορευθέντας, οἵους οὔτε τοὺς Κενταύρους τοὺς τὸ Πήλιον κατασχόντας, οὔτε τοὺς Κενταύρους τοὺς τὸ Πήλιον κατασχόντας, οὔτε τοὺς Λαιστρυγόνας τοὺς Λεοντῖνον πεδίον οἰκήσαντας, οὔτ ̓ ἄλλους οὐδ ̓ ὁποίους.» Modestis moribus homines et ad rem familiarem attentos aspernabatur Philippus: qui in alea et in compotationibus vitam traducerent, hos solos laudabat ornabatque. Quare non modo, ut his rebus numquam carerent, curavit: verum etiam reliquae omnis iniquitatis et libidinis athletas eosdem effecit. Quid enim turpe vel scelestum ab iis abfuit? aut quid honestum probumve adfuit? Nonne hi erant, qui, viri quum essent, numquam non rasi et deglabrati conspiciebantur? nonne, qui aliis ad infames libidines abutebantur barbatis hominibus? Et quidem duo vel tria mascula scorta quisque eorum secum circumducebat: ipsi vero eadem rursus ministeria aliis praebebant. Quare merito illos non amicos regis, sed amicas, dixisses; nec milites, sed prostibula, nominasses. Nam quum ingenio homicidae essent, moribus scorta virilia erant. Ad haec, sobrietatem perosi, temulentiam amabant; a modestia alieni, nil nisi rapinam et caedem meditabantur. Veritatem colere, et servare datam fidem, nihil ad se pertinere existimabant: pejerare vero et decipere, in summa laude ponebant. Quae aderant, non curabant: quae vero deerant, ea concupiscebant: quamquam, quantam Europae partem jam tum possidentes! Puto enim, familiares amicosque Philippi, quum non plures essent eo tempore quam octingenti, non minorem terrae tractum, cujus fructus perciperent, possedisse auam decies mille Graeci qui optimos plurimosque fundos possiderent. Atque, ut paucis absolvam, praesertim quum tot et tanta negotia mihi incumbant, sic apud me existimo: quotquot amici et comites Philippi dicebantur, teterrimas fuisse belluas, quales nec Centauri, qui Pelium incoluere, nec Laestrygones, qui Leontinos campos tenuisse perhibentur, nec ulla alia hujusmodi monstra, exstiterunt.»«Hunc locum ita constitui partum ex Athenaeo, partim ex Polybio, quamquam nonnulla apud alterum obvia apud alterum desiderantur. Nam caret Polybius cum principio hujus loci, tum postea verbis εἰ δὲ μὴ... παραπλησίως, et: πρὸς δὲ τούτοις... χώραν κεκτημένους: postrema vero ἁπλῶς δὲ... οὐδ ̓ ὁποίους desunt apud Athenaeum. In singulis item aliquantum discrepant.—Λάσταυρος ἢ βδελυρός] De illa voce v. Casaubon. Et Schweigh. Ad Athen. I, p. 9, C; hanc omisit Polybius, paullo tamen post occurrit βδελυρία.—Οὗτοι σχεδὸν ἅπαντες κ. τ. λ.] Polyb.: Οὗτοι πάντες εἰς Μακεδονίαν ἀθροιζόμενοι πρὸς Φίλιππον ἑταῖροι τοῦ βασιλέως προσηγορεύοντο, eodem sensu. Theopompi haec et quae sequuntur verba respexisse videtur Diodorus XVI, 54: Ἐγκατασκευάζων οὖν ἐν ταῖς πόλεσι προδότας διὰ τῆς δωροδοκίας καὶ τοὺς δεχομένους τὸ χρυσίον ξένους καὶ φίλους ὀνομάζων, ταῖς πονηραῖς ὁμιλίαις διέφθειρε τὰ ἤθη τῶν ἀνθρώπων. Cf. Demosth. Olynth. II, p. 15.—Τὰ μὲν γὰρ οἱ πόλεμοι] Ob deficiens τὰ δὲ aliud membrum orationis apud Theopompum ab his verbis incipiens ab Athenaeo omissum censet Schweigh. Praefero tamen Villebrunii conjecturam, pro καὶ αἱ πολυτέλειαι legentis: τὰ δ ̓ αἱ πολυτ., ut haberet, quo τὰ μὲν responderet. Καθόλου γὰρ ὁ, quae in in Athenaeo deficiunt, e Polybio praeposui. Mox apud hunc τοῖς ἤθεσι legitur pro τὰ ἤθη; post τῶν ἰδίων adjicitur βίων. Pro ζῶντας ἐν κύβοις καὶ πότοις ἐπαινῶν ἐτίμα, Polybius: ζῶντας ἐν μέθαις καὶ κύβοις ἐτίμα καὶ προῆγεν, ut auctor noster l. XXI, fr. 146, τοὺς ἀποβάλλοντας τὰς οὐσίας εἰς μέθας καὶ κύβους· libro vero quarto frag. 54 utitur ἐν κύβοις καὶ πότοις. Pro τοιαῦτ ̓ ἔχειν, quod obsecutus Schweighaeuseri utrique Codici MS. Recepi prae τοιαῦτα ἔχειν, ut editi, Polybius ταυτ ̓ ἔχειν; pro ξυρούμενοι, ξυρόμενοι; pro ἑτέροις παρεῖχον exhibet ἑτ. παρείχοντο, melius. Mox pro ὅθεν.... οὐχ ἑταίρους ἀλλὰ ἑταίρας ὑπέλαβεν, Polybius, perperam omissis ἀλλ ̓ ἑταίρας, exhibet ὑπελάμβανεν εἶναι, quae, sensu magis absoluto, Demetrius Phalereus De elocut. Sic retulit: ἐκαλοῦντο μὲν ἑταῖροι, ἦσαν δὲ ἑταῖραι· et tum haec, tum quae proxime sequuntur: ἀνδροφόνοι γὰρ τὴν φύσιν ὄντες, ἀνδρόπορνοι τὸν τρόπον ἦσαν, inter elumbis et fractae orationis exempla protulit. Adamavit Theopompus ejusmodi ἀντιθέσεις; statim praecesserat: τί γὰρ τῶν αὐσχρῶν ἢ δεινῶν αὐτοῖς οὐ προσῆν, ἢ τί τῶν μὲν ὑπαρχόντων ἠμέλουν, τῶν δὲ ἀπόντων ἐπεθύμουν. Pro χαμαιτύπας, Polyb. Χαμαιτύπους. Ἐν τῷ σεμνοτάτῳ retineo, etiam damnante magno Casaubono, nam consentiunt libri omnes, neque a Graecitate abhorret.» Wichers.

DFHG URN Retriever

The DFHG URN retriever is a tool for retrieving and citing passages and words in the Greek texts Fragmenta Historicorum Graecorum by typing the corresponding URN.

For example:

  1. Hellanicus fr. 1
    urn:lofts:fhg.1.hellanicus.hellanici_fragmenta.phoronis:1
  2. The citation of the beginning of Hellanicus fr. 1 (Ἑλλάνικος ὁ Λέσβιος τοὺς Τυῤῥηνούς φησι, Πελασγοὺς πρότερον καλουμένους, ἐπειδὴ κατῴκησαν ἐν Ἰταλίᾳ, παραλαβεῖν ἣν ἔχουσι προσηγορίαν)
    urn:lofts:fhg.1.hellanicus.hellanici_fragmenta.phoronis:1@ἑλλάνικος[1]-προσηγορίαν[1]

DFHG Project     Creative Commons License