Digital Fragmenta Historicorum Graecorum (DFHG)

DFHG URN Retriever

346

PHYLARCHUS

346

PHYLARCHI FRAGMENTA

HISTORIAE

HISTORIAE
LIBER XXV
PHYLARCHI FRAGMENTA

43.

p. 346

Athenaeus IV, 20, p. 141, F:Φύλαρχος ἐν τῇ πεντεκαιδεκάτῃ καὶ εἰκοστῇ τῶν Ἱστοριῶν τάδε γράφει· «Λακεδαιμόνιοι εἰς μὲν τὰ φειδίτια οὐκ ἤρχοντο κατὰ τὸ πάτριον ἔθος· ὅτε δὲ καὶ παραγένοιντο, μικρὰ συμπεριενεχθεῖσι νόμου χάριν παρεσκευάζετο καὶ ἄλλα αὐτοῖς, στρωμναί τε τοῖς μεγέθεσιν οὕτως ἐξησκημέναι πολυτελῶς καὶ τῇ ποικιλίᾳ διαφόρως ὥστε τῶν ξένων ἐνίους τῶν παραληφθέντων ὀκνεῖν τὸν ἀγκῶνα ἐπὶ τὰ προσκεφάλαια ἐρείδειν. Οἱ δὲ πρότερον ἐπὶ τοῦ κλιντηρίου ψιλοῦ διακαρτεροῦντες τῆς κλίνης παρ ̓ ὅλην τὴν συνουσίαν, ὅτε τὸν ἀγκῶνα ἅπαξ ἐρείσειαν, εἰς τὴν προειρημένην τρυφὴν ἦλθον, ποτηρίων τ ̓ ἐκθέσεις πολλῶν καὶ βρωμάτων παντοδαπῶς πεποιημένων παραθέσεις, ἔτι δὲ μύρων ἐξηλλαγμένων, ὡς δ ̓ αὕτως οἴνων καὶ τραγημάτων. Καὶ τούτων ἦρξαν οἱ μικρὸν πρὸ Κλεομένους βασιλεύσαντες, Ἄρευς καὶ Ἀκρότατος, αὐλικὴν ἐξουσίαν ζηλώσαντες· οὓς τοσοῦτον αὖθις ὑπερῆράν τινες τῶν ἰδιωτῶν τῶν ἐν Σπάρτῃ γενομένων κατ ̓ ἐκεῖνον τὸν χρόνον τῇ πολυτελείᾳ τῇ καθ ̓ αὑτοὺς ὥστε δοκεῖν τὸν Ἄρεα καὶ τὸν Ἀκρότατον τῇ εὐτελείᾳ πάντας ὑπερβεβληκέναι τοὺς ἀφελεστάτους τῶν πρότερον. Κλεομένης δὲ πολὺ διενέγκας τῷ τε συνιδεῖν πράγματα, καίτοι νέος ὢν, καὶ κατὰ τὴν δίαιταν ἀφελέστατος γέγονεν. Ἤδη γὰρ τηλικούτων πραγμάτων ἡγούμενος ἔμφασιν τοῖς παραλαμβανομένοις πρὸς τὴν θυσίαν ἐποίει, διότι τὰ παρ ̓ ἐκείνοις τῶν παρ ̓ αὐτὸν οὐδὲν καταδεέστερα εἴη παρασκευαζόμενα. Πολλῶν δὲ πρεσβειῶν παραγινομένων πρὸς αὐτὸν, οὐδέποτε ἐνωρίστερον τοῦ κατειθισμένου συνῆγε καιροῦ, πεντακλίνου τε διεστρώννυτο οὐδέποτε πλεῖον· ὅτε δὲ μὴ παρείη πρεσβεία, τρίκλινον· καὶ πρόσταγμα οὐκ ἐγίνετο δι ̓ ἐδεάτρου, τίς εἵσεται καὶ κατακλιθήσεται πρῶτος, ἀλλ ̓ πρεσβύτατος ἡγεῖτο ἐπὶ τὰς κλίνας, εἰ μή τιν ̓ αὐτὸν προσκαλέσαιτο. Κατελαμβάνετο δὲ ἐπὶ τὸ πολὺ μετ ̓ ἀδελφοῦ κατακείμενος μετά τινος τῶν ἡλικιωτῶν. Ἐπί τε τῷ τρίποδι ψυκτὴρ χαλκοῦς ἐπέκειτο καὶ κάδος καὶ σκαφίον ἀργυροῦν δύο κοτύλας χωροῦν καὶ κύαθος, δ ̓ ἐπίχυσις χαλκῆ. Πιεῖν δὲ οὐ προσεφέρετο, εἰ μή τις αἰτήσειεν· ἐδίδοτο δὲ κύαθος εἷς πρὸ τοῦ δείπνου· τὸ δὲ πολὺ πρώτῳ· καὶ ὅτε προσνεύσειεν ἐκεῖνος, οὕτως ᾔτουν καὶ οἱ λοιποί. Τὰ δὲ παρατιθέμενα ἐπὶ μὲν τραπεζίου ἦν τοῦ τυχόντος, τὰ δὲ λοιπὰ ὥστε μήθ ̓ ὑπεραίρειν μήτε λείπειν, ἀλλ ̓ ἱκανὰ ἅπασι γίνεσθαι καὶ μὴ προσδεῖσθαι τοὺς παρόντας. Οὔτε γὰρ οὕτως ᾤετο δεῖν, ὥσπερ ἐν τοῖς φειδιτίοις, δέχεσθαι ζωμῷ καὶ κρεαδίοις ἀφελῶς, οὔτε πάλιν οὕτως ὑπερτείνειν, ὡς εἰς τὸ μηδὲν δαπανᾷν, ὑπερβάλλοντα τὸ σύμμετρον τῆς διαίτης. Τὸ μὲν γὰρ ἀνελεύθερον ἐνομίζετο, τὸ δ ̓ ὑπερήφανον. δ ̓ οἶνος ἦν μικρῷ βελτίων, ὅτε παρείησάν τινες. Ἐπεὶ δὲ δειπνήσειαν, ἐσιώπων πάντες. δὲ παῖς ἐφειστήκει κεκραμένον ἔχων τὸ ποτὸν καὶ τῷ αἰτοῦντι προσέφερε. Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ μετὰ τὸ δεῖπνον οὐ πλεῖον δύο κυάθων, καὶ τοῦτο τῷ προσνεύσαντι προσεφέρετο. Ἀκρόαμα δὲ οὐδὲν οὐδέποτε παρεπορεύετο, διετέλει δ ̓ αὐτὸς προσομιλῶν πρὸς ἕκαστον καὶ πάντας ἐκκαλούμενος εἰς τὸ τὰ μὲν ἀκούειν, τὰ δὲ λέγειν αὐτοὺς, ὥστε τεθηρευμένους ἀποτρέχειν ἅπαντας.» Phylarchus Historiarum libro quinto [decimo] et vicesimo, haec literis mandata reliquit «Lacedaemonii ad phiditia non conveniebant de patrio more. Quodsi quando etiam convenirent, postquam legis caussa phiditiis paulisper interfuissent, parabantur iis cum alia, tum stragula et magnitudine tam pretiosa, et varietate tam egregie elaborata, ut hospitum nonnulli, ad convivium vocati, vererentur cubito inniti cervicalibus. Quique olim, si modo umquam cubito inniterentur, per totam coenam nudae lecti spondae continenter inniti debebant, hi utebantur nunc luxuria, de qua dixi, et poculorum multorum expositionibus, et ciborum varie paratorum appositionibus, ad haec unguentorum exquisitissimorum, pariterque vinorum et bellariorum. Et haec primum introduxerant ii qui paulo ante Cleomenem regnum obtinuerant, Areus et Acrotatus, aulicam aliquam opulentiam aemulantes: sed hos deinde nonnulli ex privatis, qui hoc tempore Spartae vixerunt, sua magnificentia et luxuria tantum superarunt, ut Areus et Acrotatus frugalitate tenuissimos omnes ac simplicissimos superiorum temporum superasse viderentur. Sed Cleomenes, ut cognitione rerum et judicio, quamvis aetate juvenis, longe excellebat, sic et in victu moderatissimus erat. Tantis enim iam rebus praefectus, si quos ad sacrificandum invitasset, eam eis speciem praebebat, ut, quae apud ipsos parari solerent, ea nihilo inferiora his, quae apud illum essent, existimarent. Quum vero multi apud eum legati adessent, numquam tamen tempestivius solito coenam instrui jussit: et quinque lecti sternebantur, numquam plures. Nulla vero praesente legatione, tres lecti sternebantur. Nec per convivii moderatorem edicebatur, quis primus adsessurus esset aut accubiturus; sed, qui aetate maximus erat, primus ad lectos accedebat, nisi quem ipse advocasset. Conspiciebatur vero utplurimum cum fratre aut aliquo ex aequalibus accumbens. Super tripode stabat aeneus psycter et cadus, et scaphium argenteum duas capiens cotylas, et poculum, guttus vero aeneus. Potus vero non praebebatur, nisi quis poposcisset (ante coenam vero unum dabatur poculum), et plerumque primo ipsi; deinde postquam ipse nutu poposcerat, postulabant et alii. Fercula apposita erant super mensula admodum vulgari: lances ita comparatae, ut nec abundarent, nec nimis parcae essent, sed sufficerent omnibus, neque convivarum quisquam aliquid desideraret. Nec enim ita paice, ut in Phiditiis, excipi debere convivas existimabat jusculo et carunculis: nec rursus ita in alteram partem progrediendum longius, ut in vanum prorsus sumtus fieret, et moderatus vivendi modus excederetur. Alterum enim illiberale esse, alterum superbum judicabat. Vinum autem paulo melius erat, quoties convivae aliquot adessent. Dum coenabant, tacebant omnes: puer vero adstabat mixtum potum tenens, praebebatque poscenti. Similiter etiam post coenam non amplius duobus cyathis dabatur; idque praebebatur ei qui adnuendo poposcisset. Nullum umquam acroama comitabatur coenam: sed continenter ipse cum unoquoque sermones miscebat, cunctosque invitabat, ut vel audirent quae dicerent alii, vel ipsi loquerentur: quo fiebat, ut omnes capti ejus amore discederent.»Recte sine dubio Brücknerus scribendum censet: Φύλαρχ. Ἐν τῇ πέμπτῃ καὶ εἰκοστῇ pro Φ. ἐν τῇ πεντεκαιδ. Καὶ εἰκ.; libris enim quinto decimo et vigesimo de Cleomene actum esse non probabile est, vicesimo vero quinto ejus res tractatas esse ex reliquis hujus libri fragmentis apparet. Συμπεριενεχθεῖσι νόμου χάριν παρεσκευάζετο καὶ ἄλλα αὐτοῖς est Casauboni conjecturra pro συμπ. Ὁμοῦ χαρ. Παρ. κ. Πάλιν αὐτοῖς. Ex Phylarcho petita esse videntur quae leguntur apud Plutarch. Cleomen. 13.

DFHG URN Retriever

The DFHG URN retriever is a tool for retrieving and citing passages and words in the Greek texts Fragmenta Historicorum Graecorum by typing the corresponding URN.

For example:

  1. Hellanicus fr. 1
    urn:lofts:fhg.1.hellanicus.hellanici_fragmenta.phoronis:1
  2. The citation of the beginning of Hellanicus fr. 1 (Ἑλλάνικος ὁ Λέσβιος τοὺς Τυῤῥηνούς φησι, Πελασγοὺς πρότερον καλουμένους, ἐπειδὴ κατῴκησαν ἐν Ἰταλίᾳ, παραλαβεῖν ἣν ἔχουσι προσηγορίαν)
    urn:lofts:fhg.1.hellanicus.hellanici_fragmenta.phoronis:1@ἑλλάνικος[1]-προσηγορίαν[1]

DFHG Project     Creative Commons License